Translators’ diaries as seminal Romanian texts on translation: A study of Antoaneta Ralian’s and Irina Mavrodin’s works
DOI:
https://doi.org/10.35824/sjrs.v9i2.28488Keywords:
literary translation , translator’s diaries , theory vs. practice , travelogueAbstract
In the larger context of the Romanian discourse on translation supported by texts of theorists and practitioners, this paper focuses on the memoirs of two great translators, namely Antoaneta Ralian from English (Amintirile unei nonagenare: Călătoriile mele, scriitorii mei [Memories of a nonagenarian: My travels, my writers], 2014) and Irina Mavrodin from French (Despre traducere: Literal și în toate sensurile [On translation: literally and in all senses], 2006). Our aim is to show how their insights are valuable to anyone interested in (literary) translation as the two figures have massively contributed to the field ever since the communist period. Thus, we will begin by grasping at the genre and methodologies, and then proceed to Ralian’s and Mavrodin’s works, properly contextualizing them with the help of (academic) criticism, as well as interviews and articles in the cultural media. Our aim is to distinguish various and varied stances which afford several approaches to translation, in general and the literary genres in their reception process, in particular.
References
Bădulescu, D. (2015). Travelling between languages and cultures: In memoriam Antoaneta Ralian. Linguaculture, 6(2), 99–105.https://journal.linguaculture.ro/index.php/home/article/view/72/60
Constantinescu, M. (2020). Despre retraducere din perspectiva unei istorii a traducerilor [On retranslation from the perspective of a history of translations]. Perspectivele și Problemele Integrării în Spațiul European al Cercetării și Educației, 7(2), 386–391.
Constantinescu, M. (2017). Reflecția traductologică mavrodiniană: Între practico-teoria traducerii și poetica/poietica traducerii [Mavrodin’s translational reflection: Between the practico-theory of translation and the poetics/poetics of translation]. In G. Badea-Lungu & N. Obrocea (Eds.), Studii de traductologie românească. I. Discurs traductiv, discurs metatraductiv (pp. 52–66). Editura Universității de Vest.
Constantinovici, S. (2017). Irina Mavrodin. În căutarea traducerii perfecte [Irina Mavrodin: In search of the perfect translation]. In G. Badea-Lungu & N. Obrocea (Eds.), Studii de traductologie românească. I. Discurs traductiv, discurs metatraductiv (pp. 67–87). Editura Universității de Vest.
Coresi, D. (1559). Întrebare creştinească [A Christian inquiry]. Coresi.
Costin, C. (2023). O mitologie personală a scrisului: Jurnalul lui Jeni Acterian [A personal mythology of writing: Jeni Acterian’s diary]. In C. Dram (Ed.), Literatură memorialistică (pp. 75–94). Editura Universității Alexandru Ioan Cuza.
Doboș, D. (2022). Amintirile traducătorilor: Petre Solomon și Antoaneta Ralian [Translators’ memories: Petre Solomon and Antoaneta Ralian]. In O. Ichim (Ed.), Provocări trecute și prezente în evoluția limbii, literaturii și culturii române (pp. 515–528). Editura Universității de Vest.
Eiben, I. N. (2017). Sur une visibilité de l’autotraducteur: Dumitru Tsepeneag et Felicia Mihali [On the visibility of the self-translator: Dumitru Tsepeneag and Felicia Mihali]. Editura Universității de Vest.
Erakovic, B. (2013). The role of translation diaries in the acquisition of theoretical translation concepts at the beginner level. Professional Communication and Translation Studies, 6(1-2), 149–156. https://sc.upt.ro/images/cwattachments/118_3f59dd2697d460965421a3fbe805c619.pdf
Genette, G. (2017). Paratexts: Thresholds of interpretation (J. E. Lewin, Trans.; R. Macksey, Foreword). Cambridge University Press.
Gorovei, Ș. S. (2003). Pre-memorialiști, pseudo-memorialiști [Pre-memorialists, pseudo-memorialists]. In B. Crețu, O. Ichim, & M.-R. Clim (Eds.), Memorialistica românească: Între documentul istoric și obiectul estetic (pp. 33–57). Editura Universității Alexandru Ioan Cuza.
Hăisan, D. (2019). Portret de traducător: Antoaneta Ralian/Portrait de traducteur: Antoaneta Ralian. [Portrait of a translator: Antoaneta Ralian]. In Atelier de traduction, hors série: O sută de ani de traduceri în limba română/Cent ans de traductions en langue roumaine (pp. 73–92). Editura Universității Ștefan cel Mare.
Ionescu, A. (2014). Romanian Joyce: From hostility to hospitality. Peter Lang.
Kovačević, B. (2015). (Self)translation and censorship: A study based on diaries of Jasmina Tešanović [Doctoral dissertation]. Universidad Autónoma de Barcelona. https://aplicaciones.ciencia.gob.es/teseo/#/tesis/O394361/detalle
Lejeune, P. (2009). On diary (J. D. Popkin & J. Rak, Eds.; K. Durnin, Trans.). University of Hawaii Press.
Lungu Badea, G. (2005). Tendințe în cercetarea traductologică. Editura Universității de Vest.
Mavrodin, I. (2006). Despre traducere: Literal și în toate sensurile [On translation, literally and in all senses]. Scrisul Românesc.
Nicolaescu, C. (2023). The invisible world of literature and its interpretation. Cogito – Multidisciplinary Research Journal, 1, 181–189. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1193404
Nord, C. (1991) Text Analysis in Translation. Theory, Method, and Didactic Application of a Model for Translation-Oriented Text Analysis (C. Nord & P. Sparrow, Trans.). Rodopi.
Pappel, T., & Falk T. (2012). Study diaries in translation education at Tallinn University. Eesti Rakenduslingvistika Ühingu aastaraamat [Yearbook of the Estonian Association for Applied Linguistics], 8, 185–194. https://www.ceeol.com/search/viewpdf?id=254083
Paraschivescu, R. (2011). Toamna decanei: Convorbiri cu Antoaneta Ralian [The dean’s autumn: Conversations with Antoaneta Ralian]. Humanitas.
Pașcalău, R. (2025). Translation – A bridge between cultures in transition. Incursiuni în imaginar, 16(2), 209–223. https://doi.org/10.29302/InImag.2025.16.2.10
Radio România Cultural. (2021, October 12). Antoaneta Ralian. Traducerea ca artă [Antoaneta Ralian. Translation as art]. Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=dm9tzemDdJk&t=978s
Ralian, A. (2016). Nu cred în sfârșitul lumii: Articole, amintiri, interviuri [I don’t believe in the end of the world: Articles, memories, interviews]. Editura Art.
Ralian, A. (2014). Amintirile unei nonagenare: călătoriile mele, scriitorii mei [Memories of a nonagenarian: My travels, my writers]. Humanitas.
Roșioru, M. (2018, September 30). Întoarcerea traducătorului [The translator’s return]. Roșioru.ro. https://rosioru.ro/2018/09/30/intoarcerea-traducatorului/
Șimonca, O. (2015, October 27). Toată literatura lumii este una pregnant erotică: Interviu cu Antoaneta Ralian, realizat în 2005 [All the world’s literature is intensely erotic: Interview with Antoaneta Ralian]. Observator cultural, (800). https://www.observatorcultural.ro/articol/toata-literatura-lumii-este-una-pregnant-erotica-interviu-cu-antoaneta-ralian-realizat-in-2005/
Șimonca, O. (2014, May 15). Visez foarte mult și foarte frumos: Interviu cu Antoaneta Ralian [I dream a lot and very beautifully: Interview with Antoaneta Ralian]. Observator cultural, (722). https://www.observatorcultural.ro/articol/visez-foarte-mult-si-foarte-frumos-interviu-cu-antoaneta-ralian-2/
Venuti, L. (2008). The translator’s invisibility: A history of translation. Routledge.
Venuti, L. (2000). Translation, community, utopia. In L. Venuti (Ed.), The translation studies reader, pp. 468–488. Routledge.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Ana-Magdalena Petraru

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
a. Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
b. Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
c. Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).